"جایزه جلال" و تأثیرگذاری در ارتقای سطح ادبی کشور

به گزارش خبرنگار فرهنگی «نسیم»، جوایز ادبی ارزش و افتخاری است که از سوی مراکز دولتی و غیر دولتی،‌ مراکز هنری و ادبی و اشخاص حقیقی به آثار قابل تقدیر متناسب با اهداف برگزارکنندگان جوایز اعطا می شود.

این جوایز عمدتاً سالانه برگزار شده و اعطای جایزه اصلی ترین بخش جایزه محسوب می شود. ارزش هر جایزه به میزان و مبلغ جایزه ، ‌اهداف و معیارهای داوری آن بستگی دارد.

در جوایز ادبی عموماً مبلغی پول یا سکه (‌ در ایران ) و مدال اعطا می شود . ارزش جوایز ادبی و اهمیت برگزاری آنها ،‌ به تأثیرگذاری و اثربخشی جامعه ادبی بر می گردد.

انتخاب اثری ادبی در جایزه ای معتبر می تواند جریانی ادبی و موجی فراگیر از خود به جا بگذارد .

از این رو جوایز ادبی در کشورها از اهمیت بالایی برخوردارند و عملکرد آنها تأثیر مستقیمی بر جریان ادبی کشور دارد .

جوایز ادبی عمدتاً ملی یا بین المللی هستند و برخی از آنها از اعتبار فراوانی برخوردار هستند و در بین ادبیان و هنرمندان دریافت جایزه از اهمیت بالایی برخوردارند.

جوایز در ایران چون سایر کشورها برخی توسط دولت و برخی توسط بخش غیر دولتی برگزار می گردد.

از جمله جوایز ادبی موفق و تأثیرگذار جایزه ادبی جلال می باشد که به نام جلال آل احمد نویسنده مشهور ایرانی و روشنفکر بزرگ قرن معاصر نام گذاری شده است .

این جایزه به منظور معرفی آثار برگزیده ادبیات داستانی در ایران از سال 1387 با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی همزمان با سالروز تولد جلال آل احمد آغاز گردیده است.

موسسه خانه ی کتاب ایران در آذرماه هر سال مقارن با تولد جلال آل احمد جشنواره جایزه ادبی را برگزار می کند.

هدف از برگزاری این جایزه بر اساس آنچه که در سایت رسمی جایزه ادبی ذکر شده عبارتست از : هدف از اهدای جایزه ملی جلال آلاحمد ارتقای زبان و ادبیات ملی ـ دینی از رهگذر بزرگداشت پدیدآورندگان آثار

ادبی برجسته، بدیع و پیشرو است.

تبصره: تنظیم ضوابط و ارائه مشوق های مربوط به جایزه مزبور باید در راستای تولید فکر ادبی ـ هنری اسلامگرا و تقویت روحیه انتقادی ـ علمی نسبت به ترجمه ای موجود ادبی و هنری باشد.

در مورد معیارهای ارزیابی آثار در اساسنامه جایزه اینگونه ذکر شده است :

معیارهای ارزیابی کتاب برگزیده عبارت‌اند از:

1ـ تأثیرگذاری در ارتقای سطح ادبی کشور.

2ـ تازگی، نوآوری در ساختار، پرداخت و نگاه کتاب.

3ـ ارزشمندی محتوایی کتاب.

4ـ استحکام و زیبایی زبان.

5ـ برخورداری اثر از تعالی معنوی و ارزش‌های ملی ـ دینی.

6ـ برخورداری از قدرت اقناع و تأثیرگذاری عمیق بر مخاطب.

تبصره 9ـ ملاک پذیرش آثار در داوری تاریخ انتشار بر مبنای شناسنامه کتاب است.

تبصره 10ـ در صورتی که پدیدآورندگان کتاب برگزیده بیش از یک نفر باشند، جایزه متناسب با سهم هر فرد در تألیف اثر توزیع می‌شود، مرجع تشخیص هیأت داوران است.

تبصره 11ـ هر گروه داوری براساس معیارهای پیش‌گفته برگه‌های ارزیابی مخصوص گروه خود را طراحی نموده، برای تأیید نهایی به هیأت علمی ارائه خواهد کرد.

تبصره 12ـ در مورد کتاب‌های دوره‌ای، در صورت استقلال محتوایی هر مجلد، هر مجلد حکم کتاب مستقل را دارد، در غیر این صورت بررسی کتاب منوط به انتشار بیش از نیمی از مجلدات است.

آثاری که در این جایزه مورد ارزیابی و انتخاب هیأت داوران قرار می گیرند شامل داستان بلند و کوتاه ، نقد ادبی و کتب مستند نگاری و تاریخ نگاری خواهد بود.

ارزش این جایزه ادبی 110 سکه می باشد که تاکنون عنوان گرانترین جایزه ادبی ایران را به خود اختصاص دادده است و می توان گفت معتبرترین جایزه ادبی کشور محسوب می شود

اما تا کنون که شش دوره از برگزاری این جایزه می گذرد تنها یک دوره و یک اثر موفق به دریافت 110 سکه را داشته و عنوان برگزیده را به خود اختصاص داده است.

طی روزهای قبل با توجه به نزدیک شدن به زمان برگزاری جایزه اخبار متعددی مبنی بر کم شدن سکه های گرانترین جایزه ادبی ایران شنیده شد که با حمایت دستگاههای مختلف تأمین و گرانترین جایزه ادبی کشور به قوت خود همچنان برگزار می گردد.

برگزاری جوایز همانگونه که پیشتر نیز بیان شد بسیار مهم و با اهمیت است. لذا آنچه که کمتر در برگزاری و نتایج برگزاری جوایز مورد توجه قرار می گیرد اثر گذاری و جریان سازی و بستر سازی ادبی می باشد که نه تنها این اتفاق رخ نداده است بلکه جایزه صرفاً‌ در حد حمایت و تشویق چند اثر هنری برگزار شده و سال بعد نیز به همین منوال.

امیدواریم جوایز معتبری چون جلال ، پروین و ... در جهت پیشبرد زبان و ادب فاخر فارسی روزگاری موثر تر و اثرگذار تر برگزار شوند و وجودشان چون گذشته مایه برکت برای جامعه هنری و ادبی باشد.