حبیب‌آبادی: هزینه یک کنسرت دوساعته از قیمت کتاب بیشتر است

پرویز بیگی حبیب آبادی، مدیر انتشارات فصل پنجم در گفتگو با «نسیم»، در خصوص اوضاع نشر در سال های اخیر، ضمن اشاره به مشکلات این حوزه گفت: نشر کتاب در سال های اخیر در مجموع از یک روند کاهشی برخوردار بوده است و با کاهش چشمگیر چاپ کتب رو به رو هستیم. گرانی کاغذ و مسائل اقتصادی از جمله دلائلی است که باعث محدود شدن ناشران در این حوزه شده است. بدیهی است که نوسان قیمت ها و خصوصا نوسان قیمت کاغذ و بالا رفتن دست‌مزدها و شرایط نا بسامان اقتصادی به هر حال در این حوزه تاثیر منفی می گذارد.

**حوزه نشر کتاب از گسترده نبودن شبکه توزیع رنج می برد

این فعال فرهنگی با ابراز امیدواری نسبت به اتفاقات آینده اظهار داشت: در حوزه تخصصی شعر که کار ما است سعی کرده ایم که دچار افت شدید نشویم و بتوانیم تراز کتاب های چاپی را نسبت به سال گذشته در یک سطح قرار بدهیم و به همان شکل به روند خود ادامه بدهیم تا اینکه اینکه انشاالله شاهد اتفاقات خوب در این حوزه باشیم.

بیگی حبیب آبادی با بیان اینکه حوزه نشر کتاب از گسترده نبودن شبکه توزیع رنج می برد گفت:بحث چاپ کتاب یک موضوع است که ناشر تلاش می کند در هر شرایطی خود را با آن تطبیق بدهد و بحث پخش کتاب موضوع دیگری است که حوزه نشر از آن رنج می برد. پخش کتاب در کل کشور و در نقاط دورافتاده تر صورت نمی گیرد. و دلیل آن هم این است که اگر شخصی در یک نقطه دورافتاده کشور سرمایه گذاری کند مخاطب لازم را ندارد و این کار باید با یک سری کمک ها و حمایت ها انجام بگیرد.

**در حاضر حاضر تنها در 200 شهر کتاب عرضه می شود و جا دارد که کتابخانه ها و کتابخوان های شهرستان ها تقویت بشود

ناشر تخصصی شعر با اشاره به محرومیت جمع بسیاری از افراد جامعه از کتاب اظهار داشت: ما در ایران در حدود بیش از 800 شهر که به معنای واقعی شهر هستند داریم و باید دید که از این 800 شهر در چند شهر کتاب فروشی وجود دارد. باید این آمارها لحاظ شود و بعد دید که کتابی که منتشر می شود در کل کشور توزیع نمی شود و بیشتر در مراکز استان ها و شهرهای پرجمعیت و مهم توزیع می شود و جمع بسیار زیادی از دسترسی به کتاب محروم می شوند. در صورتی که اگر ما بتوانیم در 800 شهر کشور 800 مرکز فروش داشته باشیم و در هر فروشگاه روزی یک کتاب هم به فروش برسد آمارها دچار تحول می شوند.

وی افزود:در صورتی که فکر می کنم در حاضر حاضر تنها در 200 شهر کتاب عرضه می شود و جا دارد که کتابخانه ها و کتابخوان های شهرستان ها تقویت بشود که می توان گفت این اتفاقات در برهه ای افتاده است اما در حال حاضر تا حدودی متوقف شده است و فعالیت های نهادکتابخانه ها تقریبا کاهش پیدا کرده و به مسئولین هم نمی شود خرده گرفت چراکه با مشکلات بودجه روبه رو هستند. اگر همتی بشود و مشکلات اقتصادی حل بشود من فکر می کنم که برخی مشکلات حوزه کتاب هم حل بشود.

**داشتن ویترین و فروشگاه کتاب مستلزم سرمایه ای گزاف است

این شاعر پیشکسوت همچنین برگزاری نمایشگاه های کتاب را بسیار کارآمد قلمداد کرد و تصریح کرد: بدیهی است که نمایشگاه های کتابی که در برخی مراکز استان ها برگزار می شود کمک بسیاری به این موضوع می کند و یکی از دلایلی که نمایشگاه بین المللی با استقبال بسیاری زیادی روبه رو می شود این است که کسانی که به طور روزمره دسترسی به کتاب ندارند مجبورند که به نمایشگاه کتاب بسنده کرده و کتاب های خود را از آنجا تهیه کنند.

حبیب آبادی با اشاره داشتن ویترین و فروشگاه را مستلزم سرمایه ای گزاف دانست و ادامه داد: می توان گفت که مشکل پخش یکی از مشکلاتی است که همواره گریبانگیر ناشران است. اگر ناشران ویترینی نداشته باشند و محل ارائه نداشته باشند توزیع کتاب برای آنها سخت است و داشتن ویترین هم مستلزم داشتن سرمایه ای گزاف است که در توان بسیاری از ناشران نیست.

مدیر مسئول انتشارات فصل پنجم همچنین در ارتباط با استقبال مخاطبان از این حوزه گفت: طبق آماری در کتاب هفته منتشر می شود کتاب های ادبی با استقبال خوبی روبه رو هستند و مردم از کتاب های داستان و رمان و شعر استقبال بیشتری می کنند. مثلا کتاب های سیاسی را تعداد خاصی می خوانند، کتاب هایی که در حوزه های تخصصی هستند طبیعی است که مخاطبان کمتر و خاصی دارند اما کتاب های ادبیات مخاطب عام دارد و می بایست که بالاترین تیراژ و بیشترین مخاطب را در کشور داشته باشد.

**کتاب های ادبیات در حال حاضر بیشترین مخاطب را دارند

وی افزود: اگر کتاب های آموزشی را کنار بگذاریم به دلیل مقطعی بودن می توان گفت که کتاب های ادبیات در حال حاضر بیشترین مخاطب را دارند. کتابی را می توان پرمخاطب دانست که خوانده شود و در کتابخانه شخص قرار بگیرد و فرد به آن مراجعه کند و آن را به دیگران معرفی کند که این در حوزه کتاب های ادبی بیشتر است.

حبیب آبادی با اشاره به قیمت تمام شده کتاب ها اظهار داشت:بنده قیمت پشت جلد کتاب ها را مناسب می دانم چراکه قیمت تمام شده کتابهایی که در اختیار مخاطب قرار می گیرد نسبت به آن چیزهایی که در اطراف او وجود دارد و خریدهای روزمره، از قیمت بالایی برخوردار نیست. کتاب های حوزه ادبیات معمولا از 4 هزار تومان تا حداکثر 20 هزار تومان هستند و اگر معدل ده هزار تومن را برای یک کتاب در نظر بگیریم این مبلغ نسبت به هزینه هایی که در سبد کالای شخص انجام می شود رقم گزافی نیست.

این فعال فرهنگی کتاب را کالایی ماندگار و تمام نشدنی برشمرد و تصریح کرد:با توجه به این که کتاب کالایی ماندنی است در صورتی که در حاضر مثلا بلیط یک سینما و یا یک تاتر چقدر است؟ بلیط یک کنسرت در حال حاضر 80 تا 100 هزار تومن است. کنسرتی و یا فیلم و تاتری که در عرض دو ساعت دیده می شود و بعد دیگر برای همیشه تمام می شود و تنها خاطره اش در ذهن می ماند . در صورتی که با این مبلغ می توان در حدود 8 تا 10 کتاب خرید و همیشه آنها را داشت و مطالعه کرد و به دوستان هدیه داد و یا در کتاب خانه به یادگار نگه داشت. بنابراین قیمت کتاب با توجه به شرایط مناسب است.

**باید در زمینه بالا بردن سرانه مطالعه در کشور برنامه ریزی و پایه ریزی شود

پرویز بیگی حبیب آبادی در ارتباط با سرانه مطالعه در کشور گفت: باید در زمینه بالا بردن سرانه مطالعه در کشور برنامه ریزی و پایه ریزی شود. مثلا خود ما در دوران دبیرستان و حتی اواخر دوران دبستان کتاب های بوستان گلستان، صائب، کلیله و دمنه، تاریخ بیهقی می خواندیم و با اینگه جزء کتابهای درسی نبود معلم ها ما را تشویق به خواندن این کتاب ها می کردند و اصلا حکم می کردند که این کتاب ها را داشته باشیم. و اینها باعث شد که گسستی بین ما با ادبیات نسل گذشته ایجاد نشود.

وی ادامه داد: اما امروزه این کتاب ها از سطح مدارس جمع شده و به سطح دانشگاه ها رفته است و به این صورت یک گسستی ایجاد شده است بین دانش آموزی که در دوره کودکی و نوجوانی است و قرار است در دوران جوانی تازه با متون گذشته ادبیات خود آشنا بشود و به این صورت وقفه ای ایجاد می شود که یکی از دلائی اصلی کم بودن سرانه مطالعه در کشور می باشد.

**فضای مجازی باعث شده است که شمارگان کتاب در خیلی از کشورها پایین بیاید

این ناشر با بیان اینکه مردم بیشتر به ادبیات شفاهی عادت دارند تصریح کرد: یکی دیگر از دلایلی که تنها به ایران مربوط نمی شود و در سایر کشورها هم وجود دارد این است که فضای مجازی باعث شده است که شمارگان کتاب در خیلی از کشورها پایین بیاید. در کشور ما نیز مردم بیشتر به ادبیات شفاهی عادت دارند اما هرچه این ادبیات شفاهی به سمت ادبیات مکتوب پیش برود بهتر است اما این کار یک شبه انجام نمی شود.

وی افزود:امروزه تعداد کمی از جوانان ما هستند که شاهنامه می خوانند تاریخ بیهقی، خیام ، سعدی، کلیله و دمنه و حافظ می خوانند. که اگر آنها را می خواندند طبیعی بود که به کتاب های امروز هم توجه داشتند. درباره این مسئله اول از همه باید در آموزش و پرورش برنامه ریزی بشود تا اثر آن را در یکی دو دهه آینده ببینیم اما تمهیداتی که در حال حاضر انجام می شود نمی تواند به آن صورت تاثیرگذار باشد چراکه این فرصت ها از دست رفته است.

**صداوسیما به عنوان یک جعبه جادویی بیشتر به موضوع کتاب بپردازد

این فعال فرهنگی در بیان انتظارات خود از مسئولین این حوزه اظهار داشت: انتظار بنده این است که نمایشگاه های کتاب در سطح کشور برگزار شوند، تخفیف هایی برای اهالی کتاب قائل بشوند و همچنین صداوسیما به عنوان یک جعبه جادویی بیشتر به موضوع کتاب بپردازد.

حبیب آبادی بی توجهی صداوسیما به مقوله کتاب را از نقاط ضعف فرهنگی برشمرد و افزود: یکی از موضوعات ما در حوزه صداوسیما است که اصلا به موضوع کتاب نمی پردازد. هرچند که اخیرا تلاش هایی را صورت داده است اما این تلاش ها هرگز کافی نیست. صدا و سیما می تواند نقش خیلی گسترده ای در ترویج فرهنگ کتاب خوانی ایفا کند اما متاسفانه می بینیم که آنقدر که به مسائل ورزشی و اجتماعی می پردازد فرصتی را در اختیار اهالی کتاب، ناشر، نویسنده و مسائل مربوط به کتاب قرار نمی دهد. این هم یکی از نقاط ضعفی است که ما با آن روبه رو هستیم.

حبیب آبادی در پایان خاطر نشان کرد: ما امروز رادیو کتاب را داریم که بسیار خوب است اما می بایست در خیلی از شبکه ها برنامه های ویژه کتاب داشته باشیم، معرفی کتاب ها و معرفی نویسندگان، بحث و تبادل نظر پیرامون موضوع کتاب را داشته باشیم که این ها می تواند بسیار موثر باشد اما متاسفانه تا به حال به آنها پرداخته نشده است.