خدمات بندری حرفهای و تأثیر آن بر عملیات دریایی به روایت مدیرعامل بارمان ساحل اروند Baareman
صنعت حملونقل دریایی یکی از مهمترین بخشهای تجارت جهانی به شمار میرود و بخش قابل توجهی از مبادلات کالا در جهان از طریق دریا انجام میشود. در این میان، بنادر نقش کلیدی در اتصال مسیرهای دریایی به شبکههای حملونقل زمینی دارند. با این حال، تنها وجود اسکلهها و تجهیزات بندری برای موفقیت عملیات دریایی کافی نیست؛ بلکه کیفیت و سرعت خدمات بندری ارائه شده در هر بندر است که میتواند تعیین کند یک کشتی با چه میزان بهرهوری عملیات خود را انجام دهد.
خدمات بندری در واقع مجموعهای از فعالیتهای تخصصی است که از زمان نزدیک شدن کشتی به بندر آغاز میشود و تا زمان خروج آن ادامه دارد. این خدمات شامل هماهنگیهای عملیاتی، پشتیبانی فنی، تأمین نیازهای کشتی، خدمات مرتبط با خدمه و مدیریت مستندات و مجوزهای لازم است. اگر این خدمات بهصورت حرفهای و هماهنگ انجام شود، کشتی میتواند با حداقل زمان توقف عملیات خود را انجام دهد و برنامه سفر آن بدون تأخیر ادامه پیدا کند.
در بسیاری از بنادر جهان، شرکتهای تخصصی برای ارائه این خدمات فعالیت میکنند. در ایران نیز طی سالهای اخیر مجموعههایی در حوزه پشتیبانی عملیات دریایی شکل گرفتهاند که تلاش میکنند فرآیندهای بندری را برای خطوط کشتیرانی و مالکان کشتی سادهتر و سریعتر کنند. در این میان شرکت بارمان ساحل اروند (Baareman) یکی از مجموعههایی است که در زمینه ارائه خدمات بندری و پشتیبانی کشتی فعالیت دارد.
به گفته مدیر عامل بارمان ساحل اروند Baareman، بسیاری از چالشهایی که کشتیها در بنادر تجربه میکنند، نه به کمبود زیرساخت بلکه به نبود هماهنگی در ارائه خدمات بندری مربوط میشود. به همین دلیل، وجود یک تیم متخصص که بتواند فرآیندهای مختلف را مدیریت کند، اهمیت زیادی در بهبود عملکرد عملیات دریایی دارد.
مفهوم خدمات بندری و نقش آن در صنعت کشتیرانی
وقتی یک کشتی وارد محدوده یک بندر میشود، مجموعهای از فرآیندهای پیچیده عملیاتی و اداری آغاز میشود. این فرآیندها شامل هماهنگی با سازمانهای بندری، تخصیص اسکله، انجام تشریفات قانونی، پشتیبانی از کشتی و خدمه و همچنین مدیریت عملیات تخلیه یا بارگیری است.
خدمات بندری بهطور کلی به فعالیتهایی گفته میشود که برای تسهیل این فرآیندها انجام میشوند. این خدمات میتواند توسط سازمانهای بندری، اپراتورهای ترمینال یا شرکتهای پشتیبانی کشتی ارائه شود.
در بسیاری از موارد، خطوط کشتیرانی ترجیح میدهند برای انجام این امور از شرکتهای تخصصی استفاده کنند. دلیل این موضوع ساده است: این شرکتها به دلیل تجربه عملیاتی، ارتباطات گسترده با سازمانهای مرتبط و شناخت دقیق از فرآیندهای بندری میتوانند عملیات را سریعتر و بدون پیچیدگی انجام دهند.
هماهنگی ورود کشتی به بندر
یکی از مهمترین بخشهای خدمات بندری، برنامهریزی برای ورود کشتی به بندر است. این فرآیند معمولاً از زمانی آغاز میشود که کشتی زمان تقریبی ورود خود را اعلام میکند. در این مرحله لازم است مجموعهای از هماهنگیها با بخشهای مختلف انجام شود.
از جمله مهمترین اقدامات در این مرحله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- هماهنگی با سازمان بندر برای تخصیص اسکله
- برنامهریزی برای حضور راهنمای دریایی (Pilot)
- هماهنگی استفاده از یدککشها
- اطلاعرسانی به اپراتور ترمینال برای آمادهسازی تجهیزات
اگر این هماهنگیها بهدرستی انجام نشود، کشتی ممکن است در لنگرگاه منتظر بماند تا شرایط لازم برای ورود آن فراهم شود. چنین تأخیری میتواند هزینههای قابل توجهی برای مالک کشتی ایجاد کند.
به گفته مدیر عامل بارمان ساحل اروند Baareman، یکی از مهمترین وظایف شرکتهای ارائهدهنده خدمات بندری این است که از قبل تمامی هماهنگیهای لازم را انجام دهند تا کشتی بتواند در سریعترین زمان ممکن وارد بندر شود.
پشتیبانی کشتی در زمان حضور در بندر
پس از پهلوگیری کشتی در اسکله، مرحله دیگری از خدمات بندری آغاز میشود که مربوط به پشتیبانی عملیاتی کشتی است. کشتیها در طول سفرهای دریایی ممکن است به تجهیزات، قطعات یا خدمات مختلفی نیاز داشته باشند و این نیازها معمولاً در زمان توقف در بندر برطرف میشود.
از جمله خدماتی که در این مرحله ارائه میشود میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تأمین آذوقه و مواد غذایی مورد نیاز کشتی
- تهیه قطعات یدکی و تجهیزات فنی
- هماهنگی برای انجام تعمیرات سبک
- تأمین تجهیزات ایمنی
- تأمین اقلام مصرفی مورد نیاز کشتی
ارائه سریع و دقیق این خدمات میتواند تأثیر مستقیمی بر مدت زمان توقف کشتی در بندر داشته باشد. اگر یک قطعه مورد نیاز کشتی به موقع تأمین نشود، ممکن است خروج کشتی با تأخیر مواجه شود.
خدمات مربوط به خدمه کشتی
خدمه کشتی بخش مهمی از عملیات دریایی هستند و مدیریت امور مربوط به آنها نیز یکی از وظایف مهم در خدمات بندری به شمار میرود. دریانوردان ممکن است در طول سفرهای دریایی نیاز به تعویض خدمه، دریافت خدمات درمانی یا حتی استراحت کوتاه در بندر داشته باشند.
خدمات مرتبط با خدمه کشتی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- هماهنگی فرآیند تعویض خدمه
- انجام امور مهاجرتی و مرزی
- رزرو پرواز برای خدمه جدید یا خدمه در حال خروج
- هماهنگی حملونقل بین بندر و فرودگاه
- رزرو هتل در صورت نیاز
مدیریت صحیح این فرآیند باعث میشود جابهجایی خدمه بدون مشکل انجام شود و برنامه سفر کشتی نیز دچار اختلال نشود.
مدیر عامل بارمان ساحل اروند Baareman در این زمینه تأکید میکند که رفاه و مدیریت صحیح خدمه یکی از عوامل مهم در حفظ ایمنی عملیات دریایی است، زیرا خدمهای که استراحت کافی داشته باشند و فرآیند تعویض آنها بهدرستی انجام شود، عملکرد بهتری در عملیات دریایی خواهند داشت.
مدیریت مجوزها و مستندات بندری
یکی از بخشهای کمتر دیدهشده اما بسیار مهم در خدمات بندری، مدیریت اسناد، مجوزها و مکاتبات اداری است. هر کشتی برای ورود به بندر، انجام عملیات و خروج از آن نیازمند ارائه مجموعهای از مدارک است.
این مدارک میتواند شامل موارد زیر باشد:
- مانیفست بار
- لیست خدمه
- گواهینامههای ایمنی کشتی
- اسناد گمرکی
- مجوزهای بندری و عملیاتی
اگر هر یک از این اسناد ناقص یا نادرست باشد، ممکن است فرآیندهای بندری با تأخیر مواجه شود. در برخی موارد حتی ممکن است کشتی اجازه انجام عملیات را دریافت نکند.
به همین دلیل، شرکتهای ارائهدهنده خدمات بندری معمولاً مسئولیت پیگیری این اسناد را بر عهده میگیرند و با سازمانهای مختلف از جمله بندر، گمرک و سایر نهادهای مرتبط در ارتباط هستند.
بسیاری از تأخیرهایی که در عملیات بندری رخ میدهد به دلیل نقص در مدارک یا عدم هماهنگی اداری است. مدیریت حرفهای مستندات میتواند بخش بزرگی از این مشکلات را برطرف کند.
نگهداری و مدیریت کانتینرها
یکی دیگر از خدمات مهم در حوزه عملیات بندری، نگهداری و مدیریت کانتینرها است. با افزایش حجم تجارت کانتینری در جهان، اهمیت مدیریت صحیح کانتینرها در بنادر نیز بیشتر شده است.
نگهداری مناسب کانتینرها به این معناست که شرایط لازم برای حفظ کیفیت کالاهای داخل آنها فراهم شود و همچنین فرآیند جابهجایی آنها در بندر بهدرستی مدیریت شود.
در برخی موارد نیز لازم است کانتینرها قبل از بارگیری مجدد مورد بررسی یا تعمیرات جزئی قرار بگیرند. انجام این امور به شکل دقیق میتواند از بروز مشکلات در مراحل بعدی حملونقل جلوگیری کند. مدیریت صحیح کانتینرها نه تنها به حفظ کیفیت کالا کمک میکند، بلکه باعث افزایش سرعت عملیات بندری نیز میشود.
آینده خدمات بندری در ایران
با توجه به موقعیت جغرافیایی ایران و قرار گرفتن آن در مسیرهای مهم تجارت دریایی، توسعه خدمات بندری میتواند نقش مهمی در افزایش ظرفیت تجارت دریایی کشور داشته باشد.
در سالهای اخیر سرمایهگذاریهایی در توسعه زیرساختهای بندری انجام شده است، اما در کنار این زیرساختها، توسعه خدمات تخصصی نیز اهمیت زیادی دارد.
شرکتهایی که در حوزه پشتیبانی کشتی و ارائه خدمات بندری فعالیت میکنند، میتوانند با استفاده از تجربه عملیاتی و شناخت دقیق از نیازهای صنعت کشتیرانی، به بهبود عملکرد بنادر کمک کنند.
در پایان، مدیر عامل بارمان ساحل اروند Baareman معتقد است که آینده موفق بنادر تنها به توسعه تجهیزات و زیرساختها وابسته نیست، بلکه کیفیت خدمات بندری و توانایی مدیریت هماهنگ عملیات نیز نقش تعیینکنندهای در موفقیت آنها خواهد داشت. ارائه خدمات حرفهای، ارتباط مؤثر با سازمانهای مرتبط و پاسخگویی سریع به نیازهای کشتیها میتواند به افزایش اعتماد فعالان صنعت دریایی و بهبود جایگاه بنادر در شبکه تجارت دریایی منطقه کمک کند.
