بابالمندب؛ تنگنای تازه دولت ترامپ
پیشروی انصارالله یمن در امتداد سواحل غربی این کشور و رسیدن به جزیره پریم در تنگه بابالمندب، گلوگاه حیاتی دریای سرخ را بار دیگر به یکی از چالشهای جدی آمریکا و دولت دونالد ترامپ تبدیل کرده است؛ تحولی که میتواند هم مسیرهای انتقال انرژی و هم تجارت جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
نسیمآنلاین: به نقل از رویترز، انصارالله یمن با گسترش دامنه درگیریها در منطقه، در امتداد سواحل یمن به سمت جنوب پیشروی کرده و توانایی خود برای ایجاد محدودیت در تنگه بابالمندب را افزایش داده است؛ تنگهای که به دلیل موقعیت راهبردی خود در ورودی دریای سرخ، یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی و تجارت جهان محسوب میشود.
بر اساس این گزارش، انصارالله یمن روز جمعه به جزیره «پریم» در میانه تنگه بابالمندب، میان یمن و آفریقا، رسید. این تحول در شرایطی رخ داده که عربستان سعودی پس از محاصره دریایی در تنگه هرمز در جریان جنگ علیه ایران، بخش قابل توجهی از نفت خود را از طریق بنادر دریای سرخ صادر میکند.
بابالمندب؛ دومین تنگه حیاتی
اهمیت تحولات بابالمندب برای آمریکا و متحدانش از آن جهت افزایش یافته که همزمان با محدودیتهای ایجادشده در تنگه هرمز، احتمال اختلال در مسیر دوم انتقال انرژی مطرح شده است.
رویترز گزارش داده است که مسدود شدن بابالمندب میتواند افزایش قیمت انرژی و اختلال در تجارت جهانی را به دنبال داشته باشد و حدود ۷ درصد از عرضه جهانی نفت و نزدیک به ۱۲ درصد از تجارت جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
دیوید شنکر، دستیار سابق وزیر امور خارجه آمریکا در امور خاور نزدیک، این وضعیت را بدترین سناریو برای واشنگتن توصیف کرده و گفته است کنترل یا اثرگذاری همزمان بر تنگه هرمز و بابالمندب، اهرم فشار قابل توجهی در اختیار ایران قرار میدهد.
درخواست کمک عربستان از ترامپ
این تحولات در شرایطی برای دولت ترامپ رخ داده که رئیسجمهور آمریکا به دنبال راهی برای خروج از مناقشه با ایران است.
بر اساس گزارش رویترز، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی روز پنجشنبه با ترامپ تماس گرفت و خواستار کمک نظامی برای مقابله با انصارالله یمن شد؛ اما به گفته منابع، واشنگتن فعلاً تمایلی به مداخله مستقیم نشان نداده و در زمینه اطلاعاتی کمکهایی ارائه خواهد کرد.
یک مقام ارشد دولت ترامپ نیز گفته است تمرکز آمریکا بر منافع امنیت ملی، از جمله تضمین آزادی کشتیرانی در دریای سرخ، قرار دارد و واشنگتن در عین حال تلاش میکند شرکای منطقهای را برای مدیریت و حل چالشهای امنیتی توانمند کند.
انصارالله یمن، برنامه ترامپ را پیچیده کرد
استیون ورتهایم، کارشناس ارشد مؤسسه کارنگی برای صلح بینالمللی، معتقد است ترامپ در هفتههای گذشته تلاش کرده بود با اعمال فشار اقتصادی بر ایران، بدون کشیده شدن درگیری نظامی به سطحی که به اقتصاد آمریکا آسیب بزند، تهران را تحت فشار قرار دهد؛ اما به گفته او، ورود انصارالله یمن به این معادله، محاسبات دولت آمریکا را پیچیده کرده است.
افزایش قیمت بنزین در آمریکا نیز در شرایطی که انتخابات میاندورهای کنگره در ماه نوامبر نزدیک است، میتواند برای حزب جمهوریخواه دردسرساز شود.
انتخاب سخت ترامپ در برابر انصارالله
اکنون دولت ترامپ با یک انتخاب دشوار روبهروست؛ یا باید بخشی از نیروها و مهمات محدود پدافند هوایی آمریکا را برای مقابله با انصارالله یمن اختصاص دهد یا مسئولیت مقابله با این نیروها را به عربستان سعودی و متحدانش، از جمله دولت یمن مستقر در جنوب، واگذار کند.
ورود مستقیم آمریکا به این درگیری همچنین میتواند به توافقی که ترامپ سال گذشته با انصارالله یمن به دست آورده بود پایان دهد؛ توافقی که بر اساس آن، واشنگتن در ازای توقف حملات به کشتیرانی در دریای سرخ، بمباران مواضع این نیروها را متوقف کرده بود.
چنین اقدامی از سوی آمریکا میتواند نیروهای این کشور را بار دیگر در معرض حملات موشکی و پهپادی از یمن قرار دهد.
ارتش آمریکا زیر فشار منابع
درگیری احتمالی با انصارالله یمن در شرایطی میتواند فشار بیشتری بر ارتش آمریکا وارد کند که واشنگتن هماکنون درگیر تبعات جنگ با ایران است.
مقامات آمریکایی معتقدند شناسایی دقیق مواضع انصارالله یمن که از سال گذشته تغییر کردهاند، به منابع قابل توجه دریایی و هوایی و همچنین ظرفیتهای اطلاعاتی نیاز دارد.
از سوی دیگر، در صورت ورود ناوها و هواپیماهای آمریکایی به عملیات رهگیری موشکها و پهپادهای انصارالله یمن، ذخایر تسلیحاتی آمریکا که در پی درگیریهای اخیر با ایران تحت فشار قرار گرفتهاند، میتواند بیش از پیش کاهش یابد.
تیم لندرکینگ، نماینده سابق ویژه آمریکا در امور یمن، نیز معتقد است واشنگتن با توجه به عدم تمایل ترامپ برای دخالت مستقیم نظامی، باید همکاری اطلاعاتی با عربستان را افزایش دهد و حمایت دیپلماتیک و مادی بیشتری از دولت یمن داشته باشد.
در چنین شرایطی، بابالمندب به تنگنای تازهای برای دولت ترامپ تبدیل شده است؛ تنگهای که همزمان با تحولات تنگه هرمز، میتواند معادلات انرژی، کشتیرانی و حضور نظامی آمریکا در منطقه را بیش از پیش پیچیده کند.
