نشست "آسیب‌شناسی، ارزیابی و ارائه الگوی برتر نمایشگاه کتاب" برگزار شد

به گزارش خبرنگار «نسیم»، نشست آسیب‌شناسی،ارزیابی و ارائه الگوی برتر نمایشگاه کتاب تهران عصر امروز یکشنبه 23 شهریور با حضور علی‌اشرف صادقی محقق و نویسنده، سید فرید قاسمی رئیس شورای سردبیری خبرگزاری ایبنا، سیدمهدی جهرمی، مدیرعامل اسبق خانه کتاب و مدیر نشر میراث مکتوب، حجت‌الاسلام والمسلمین زائری مدیر مرکز و هنری سرچشمه، داوود موسایی مدیرعامل انتشارات فرهنگ معاصر، فاطمه فهیم‌نیا رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران و نجفعلی میرزایی مدیرعامل خانه کتاب در سرای اهل قلم برگزار شد.

**میرزائی: خانه کتاب پیشنهاددهنده الگوی خاصی برای نمایشگاه کتاب نیست

نجفعلی میرزایی در این نشست گفت: تاکنون دو نشست برگزار شده که خانه کتاب در آنها صرفا درصدد نظرخواهی و به بحث گذاشتن نمایشگاه‌های کتاب است، با این رویکرد که اولین آسیب‌شناسی کرده و دوماً الگوهای برتر را ارائه و بر ضرورت‌های تخصصی‌سازی تاکید کنند.

وی با بیان اینکه خانه کتاب پیشنهاددهنده الگوی خاصی نیست، گفت: ما می‌خواهیم کمک کنیم نمایشگاه کتاب از زوایای مختلف بررسی شده و الگوی پیشنهادی برای تحقق اهداف نمایشگاه ارائه شود. در نشست‌های گذشته برخی نگاه‌ها صرفا اقتصاد نشری بود و زمانی که از تخصصی شدن صحبت می‌کردیم آنها با این نگاه استقبال نمی‌کردند.

میرزایی افزود: حتی زمانی که بحث جدایی بخش بین‌الملل یا بخش کتاب‌های کمک آموزشی مطرح شد، ناشران که نگاه محض اقتصاد نشری داشتند با آن مخالفت کردند اما بالاخره باید با هر زاویه نگاهی که داریم به این پرسش پاسخ دهیم که هدف اصلی و بنیادین نمایشگاه کتاب تهران چیست.

مدیرعامل خانه کتاب ادامه داد: مهم ترین بحران فعلی نمایشگاه مسئله مکان است نه صنعت نشر رو به افول ایران؛ ما نمی توانیم صنعت نشر را از نمایشگاه جدا کنیم؛ نمایشگاه تابعی از صنعت نشر است؛ فکر می کنم اگر حمایت هایی که دولت از نمایضشگاه می کند صرف پخش و توزیع کتاب بکند، در این زمینه تحول ایجاد می شود و بسیاری از مشکلات قابل حل است.

میرزائی اضافه کرد: حدود ده درصد فروش سالانه هر ناشر میانگین فروش نمایشگاه تهران است؛ رمق و نفس ناشر به نمایشگاه است؛ به غیر از مکان نمایشگاه دغدغه های دیگری هم ناشران دارند که صرفا مکان نیست ما در نشست های تخصصی نباید به همه مسائل نشر بپردازیم چون امکانش را نداریم. نمایشگاه کتاب جز اسیب زدن به اعتبار فرهنگی کارکرد اساسی دیگری نداشته و فوایدش محدود بوده است.

**زائری: نمایشگاه زمانی می تواند تخصصی باشد که مخاطی تخصصی داشته باشد

در ادامه حجت الاسلام زائری گفت: اویل انقلاب موجی که به خاطر شرایط انقلاب به وجود آمد و ارج و قربی که کتاب پیدا کرد باعث شد تا نمایشگاه های مختلفی شکل بگیرد چون وارد فضای اجتماعی جدید شدیم و تیراژ کتاب ها به بالاترین تیراژ رسید و حتی تیراژ مجلات هم به چند صد هزار رسید؛ ممیزی خاصی هم وجود نداشت و به یکباره کتاب فروشی ها هم جوابگو نبودند و لازم بود تا نمایشگاهی برگزار شود.

وی افزود: هیچ وقت شرایط این را نداشتیم که زیرساخت ها را درست کنیم در کنار مشکل مکان برای نمایشگاه مشکلات دیگر نقش های جایگزین برای نمایشگاه کتاب باید پیدا کرد، نمایشگاه باید فرصتی باشد برای عرضه و ایجاد ارتباط بین متخصصان، صاحب نظران و مترجمان و باید بتوانیم مانند نمایشگاه های کتاب دنیا که چندان هم شلوغ نیست اما مخاطبانشان نخبگان هستند.

زائری تاکید کرد: ما باید دسترسی مخاطب عام به کتاب را از طریق مرسوم مثل مدرسه و کتاب فروشی ها ایجاد کنیم، نمایشگاه زمانی می تواند تخصصی باسد که مخاطی تخصصی داشته باشد.

این کارشناس فرهنگی افزود: کارکرد کتاب خانه های عمومی و مدرسه و دانشگاه ضعیف شده است و بار اینها را به دوش نمایشگاه انداخته ایم؛ واقعیت این است که چند کارکرد جایگزین می توانیم برای نمایشگاه داشته باشیم که اولی فروشگاه است چون کتاب فروشی های ما کارکرد لازم را ندارند و کتاب های ما در نمایشگاه فروخته می شود در حالی که خود این مسئله به تضعیف کتاب فروشی کمک میکند؛ تا زمانی که چرخه فروشگاه کتاب اصلاح نشود وضعیت نشر ارسال نمی شود.

**قاسمی: زمان نمایشگاه کتاب اگر تغییر کند دیگر بین‌المللی نیست

در ادامه سید فرید قاسمی، عضو شورای سردبیری خبرگزاری کتاب گفت: نمایشگاه کتاب تهران کنش گری نبود بلکه یک واکنش بود به یک حرکتی که انجام شد؛ یک نمایشگاه نشر دانشگاهی در ابتدای انقلاب برگزار شد که با استقبال مواجه شد و پس از آن آموزش عالی در دهه 60 یک نمایشگاهی را برگزار شد که آن هم مورد استقبال قرار گرفت؛ بعد زا این نمایشگاه ها ارشاد وظایف و اهدافش را تعیین کرد و اولین نمایشگاه را آبان 66 تحت عنوان نمایشگاه فرهنگ و تمدن برگزار کردند و بعد نتیجه گرفته شد که این نمایشگاه بین المللی شود.

وی افزود: ما نیم توانیم زمان نمایشگاه را تغییر دهیم چون اگر زمانش تغییر کند دیگر بین المللی نیست اینکه نمایشگاه با چه کیفیتی برگزار می شود بحث ثانویه است؛ در تقسیم بندی ها نگاه به نمایشگاه متفاوت است.

قاسمس تاکید کرد: دانشگاه ها بودجه بندی هایشان را در اردیبهشت انجام داده اند و برای همین تغییر دادن زمان نمایبشگاه درست نیست.

**جهرمی: بعد از 35 سال هنوز نمی‌دانم بنای نظام برگزاری نمایشگاه است یا فروشگاه

در ادامه جهرمی گفت: من از زمان مدیریت آقای پرویز با ایشان رد بحث نمایشگاه مشارکت داشته ام، تاکنون کسی از ما نپرسیده است که با چه دغدغه ای نمایشگاه را در مصلی برگزار کردیم؛ نمایشگاه یک واکنش بود و اندیشه ای نبود و مشخص نبود که با چه انگیزه ای برگزار شده است

وی افزود: با وجود اینکه حدود 35 سال است در حوزه کتاب فعال هستم؛ هنوز متوجه نشده ام بنای نظام برگزاری نمایشگاه است یا فروشگاه.