روحانی: نهادهای دیگر به کمک آموزش و پرورش بیایند

به گزارش خبرنگار «نسیم»، حجت‌الاسلام حسن روحانی عصر امروز در افتتاحیه سی و یکیمن اجلاس رؤسای مناطق آموزش و پرورش کشور، با اشاره به پیشینه و اهمیت آموزش و پرورش در کشورمان گفت: در یک یا دو قرن پیش، آموزش و پروش به مفهوم امروز بر دوش دولت‌ها نبوده است؛ معمولا در هر جمع و جامعه ای افرادی اتاقی را از منزل خود به عنوان مکتب‌خانه دایر می‌کردند و افراد علاقمند در آن کلاس‌ها شرکت می‌کردند و تعلیم نیز در حد سواد خواندن و نوشتن بود.

وی افزود: در دولت‌های مدرن، آموزش و پرورش یا تعلیم و تربیت عین امنیت عمومی، به عنوان یک وظیفه بر دوش دولت گذاشته شده و به تدریج به شکل امروز درآمده است.

رئیس‌جمهور ادامه داد: خیلی از مسائل از جمله اقتصاد و تأمین اجتماعی امروز وظیفه دولت‌هاست؛ آموزش و پرورش یکی از مهمترین نهادهایی است که دولت‌ها می‌توانند افکار خود یا حتی اقتدار خود را در میان نسل نوجوان و جوان تزریق کنند؛ گاهی نیز از این قدرت سوء استفاده شده است. مثلا در آلمان نازی از مدارس برای ملت‌پرستی افراطی و در کشورهای سوسیالیستی برای نشر الحاد سوء استفاده شد و در دوران رژیم گذشته نیز از مدارس برای شاه‌دوستی و شاه پرستی سوء استفاده شد؛ تا جایی که گاهی برخی ترجیح می‌دادند از مدرسه جدا شوند و فاصله بگیرند و آنها را تحریم کنند و برخی به شکل تشکیل مدارسی با شرایط خاص بیفتند.

روحانی اظهار داشت: بسیاری از افراد فرهیخته در تهران و شهرستان ها به فکر تأسیس مدارس غیردولتی افتادند؛ شهید بهشتی که در قم مدرسه‌ای را با عنوان "دین و دانش" سرپرستی می‌کرد. خیلی از این قبیل مدارس برای حراست از جوانان در برابر شرایط حاکم بر آن دوران در شهرستان‌ها تأسیس شد؛ حتی شهدایی مانند بهشتی و باهنر برای کمک به عناوین و سرفصل کتاب‌های درسی برای نجات نوجوانان و جوانان وارد شدند.

* دو دلیل ناکامی رژیم پهلوی در مدارس

رئیس جمهور در ادامه با بیان اینکه رژیم گذشته به دو دلیل برای نیل به اهدافش در مدارس موفق نشد، گفت: اولین دلیل این بود که معلمان بسیار شریف، متدین و دلسوز در همان دوران فعال بودند و نسل انقلاب را از همان مدارس بیرون آوردند.

وی تصریح کرد: معلمی غیر از شغل‌های عادی و ساده است؛ اجر معلم هم این نیست که حقوق و این قبیل چیزها به او داده شود. اجر معلمی با خداست، اگر یک نفر را در کل عمر بتوانند تربیت و هدایت کنند، نمی‌توان آن اجر و ثواب را محاسبه کرد.

روحانی دلیل دوم ناکامی رژیم گذشته برای دستیابی به اهدافش در مدارس را روش تعلیم و تربیت معلمان عنوان کرد و اظهار داشت: اگر چیزی را می‌خواهیم به نوجوانان و جوانان بیاموزیم، ‌راهش نه طریق القایی و تنبیه و اقتدارگرایی که تدبیر و دلسوزی است.

رئیس شورای عالی آموزش و پرورش تأکید کرد: در تعلیم و تربیت باید از شیوه های بسیار درست استفاده شود؛ امروز این رسالت یک رسالت بسیار سنگینی است بر دوش دولت، اما کار تعلیم و تربیت اولا تنها برعهده مدرسه نیست، چراکه از همان سال اول مدرسه، اثر خانه و خانواده بر دانش‌آموزان احساس می‌شود و غیر از چند ساعت حضور در مدرسه، بقیه ساعات شبانه‌روز را در خانه و جامعه هستند که بر آن فرهنگ عمومی، رسانه‌ها و دولت حاکمند و همه این‌ها باید دست به دست هم دهند.

روحانی در ادامه با بیان اینکه کار تعلیم و تربیت در دنیای امروز پیچیده و سخت است، گفت: شما معلمان نسل جوان را برای امروز تربیت نمی‌کنید؛ امروز در کلاس درس آنها را برای 15 یا 20 سال دیگر تربیت می‌کنید. از طرف دیگر در دنیایی زندگی می‌کنیم که این دنیا به هم متصل است و همه با هم ارتباط دارند.

رئیس جمهور تصریح کرد: ترس از دنیا مشکلی را حل نمی‌کند؛ برخی‌ها می‌گویند باید اتصال جامعه را با دنیا ضعیف یا قطع کنیم؛ تضعیف و قطع ارتباط و اتصال با دنیا، ‌راه حل مشکل نیست، بلکه باید نسلی آگاه و هشیار که تعلق خاطر کافی به دینش و توجه کافی به دنیای امروز داشته باشد، تربیت کنیم.

وی خاطرنشان کرد: شهید بابایی یکی از آن‌هایی بود که رفت آمریکا و در آمریکا دوره خلبانی را دید؛ آنهم نه در یک محیط عادی که در محیط نظامی. به گفته همه دوستانش، در تمام آن مدت نماز و روزه‌اش ترک نشد و حتی تلاش برای نماز شب نیز داشت. این جوان، در همین مدارس و جامعه ما آنچنان رشید بار آمد که در آمریکا حتی بر همشاگردی‌های خودش نیز تأثیر داشت.

حجت‌الاسلام روحانی با تأکید بر اینکه در دنیای امروز باید سیستم جدید آموزشی را در اختیار داشته باشیم و در عین حال فرهنگی ایرانی و دینی را نیز از یاد نبریم، گفت: باید بتوانیم هویت اسلامی و ایرانی را در نسل نوجوان و جوان زنده نگه داریم؛ برای این کار نیز باید آموزش و پرورش را به جامعه نزدیک‌تر کنیم و نهادهای دینی مثل مساجد و هیأت‌ها و انجمن‌ها را در کنار هم قرار دهیم تا در کار خودمان موفق‌تر باشیم.

وی ادامه داد: امروز شرایط خاصی در این کشور داریم؛ قرار است در مدارس کاری کنیم که نسل نوجوان و جوان از انقلاب، تاریخ و دفاع مقدس و ایستادگی ملت در برابر متجاوزین خبر داشته باشد.

رئیس‌جمهور اظهار داشت: امروز تنها این بحث مطرح نیست که دانش‌آموز این کتاب درسی را خوب یاد بگیرد و حفظ کند و سؤالات امتحانی را پاسخ دهد؛‌ بزرگترین مشکل مدارس ما در گذشته این بوده است که حفظ‌محور بوده‌اند و چند سال که از مدرسه فاصله می‌گرفتند، همه آنچه را که آموخته بوده‌اند فراموش می‌کرده‌اند.

* مدارس غیردولتی به تدریج توسعه یابد/ در هر شهر یک مدرسه را داوطلبان اداره کنند

وی تأکید کرد: امروز نیاز به تحول بنیادین داریم؛ ساختمان مدارس باید بازسازی شود، اما سسیتم تعلیم و تربیت و محیط مدارس هم باید بازسازی شود؛‌ برای بازسازی مدارس باید قدم به قدم کارها را به نهادهای دیگر بسپاریم.

رئیس‌جمهور ادامه داد: اگر به تدریج مدارس غیردولتی توسعه یابد و نهادهای دیگر مثل کارخانه ها و شهرداری‌ها و حوزه‌ها نیز تحت نظارت آموزش و پرورش مدارس را برعهده بگیرند و یک رقابت سالمی را بین آموزش و پرورش و نهادهای دیگر ایجاد کنیم تا همه تعلیم و تربیت بچه‌ها را برعهده بگیرند و دولت نیز همان اعتبارات را اختصاص دهد و اگر معلمان بازنشسته ما نیز داوطلبانه وارد کار شوند و در هر شهر مدرسه‌ای ایجاد کنیم که داوطلبان آن را اداره می‌کنند و دولت نیز همه امکانات را در اختیار آن قرار دهد، آن وقت ببینید اثرش چه می‌شود؛ بیاییم نهادهای غیردولتی را وارد کنیم.

حجت‌الاسلام روحانی با اشاره به رونمایی از کتاب‌های جدیددرسی در ابتدای این برنامه گفت: برای رونمایی از این کتاب‌ها باید از تقدیر کنیم از همه کسانی که زحمت کشیدند؛ اما چه اشکالی دارد که نخبگان جامعه را نیز وارد کنیم که کتاب بنویسند؟ حتی برخی کتاب‌ها را در برخی زمینه ها شبیه دانشگاه می‌توانیم در اختیار دانش‌آموز قراردهیم که خودشان از بین آنها انتخاب کنند و بیایند در کلاس تبیین و تشریح کنند و معلم نیز هدایتگر باشد؛ شیوه‌های متنوع را مدنظر قرار دهیم و نترسیم از اینکه یک دانش‌آموز سه تا کتاب را بخواند.

وی تصریح کرد: دوران دانش‌آموز کلیشه‌ای سپری شده ؛ امروز باید دانش آموزی را برای تولید و توسعه و تحقیق و تفکر فردا تربیت کنیم؛ این رسالت ماست و باید خودمان را برای این کار آماده کنیم. امروز دانش‌آموز ما از دوره متوسطه فارغ‌التحصیل می‌شود، ‌اما درسی که خوانده گاهی با نیاز جامعه و معضلات آن منطبق نیست.

رئیس شورای عالی آموزش و پرورش اظهار داشت: نمی‌شود دنیا متغیر باشد و مدرسه ثابت باشد؛ ما نیاز به مدرسه متحول در دنیای امروز داریم. باید در دبستان و دبیرستان راه فراگیری و شیوه کار و مهارت‌های لازم را برای جامعه فردا یاد بدهیم تا دانش‌آموز برای جامعه فردا مفیدتر باشد؛ دولت در این زمینه هر امکاناتی که داشته باشد، با کمال خلوص و بی‌منت تقدیم معلمان عزیز خواهد کرد.

* ضرورت راه‌اندازی "کلاس گفتگو" و تربیت دانش‌آموزان پرسشگر

حجت‌الاسلام روحانی با بیان اینکه ما به "کلاس گفتگو" و دانش‌آموز منتقد و مشارکت‌جو و اخلاقی و ایثارگر نیاز داریم، خاطرنشان کرد: بار بزرگی بر دوش شما معلمان است؛ دولت نه تنها در زمینه اعتبارات و اجرای سند تحول کمک می کند، بلکه هرکاری که از دستش برآید،‌ برای این طبقه فرهیخته که امروز و فردای جامعه و دولت و کشور آینده در دست شماست، انجام می‌دهد.

وی تأکید کرد: نیازمندیم به یک شراط جدید؛ شما باید ویژگی‌های اعتدال را در مدارس در روح جوانان استمرار ببخشید. خیلی از افراط ضرر کرده‌ایم؛ دوره‌هایی و مدارسی را سراغ دارم که به دانش‌آموزی به خاطر اینکه پدرش عضو این جناح و آن جناح بوده، نمره کمتر داده‌اند؛ این فاجعه است!

رئیس جمهور تصریح کرد: همه انجمن‌های علمی و فرهنگی بر روی چشم ما هستند؛ اما کلاس درس و برخورد با دانش‌آموز و ارتقای او باید مساوی باشد؛ مبادا برای یک دانش‌آموزی بخاطر زبان، قومیت و جناح در کلاس درس تفاوتی قایل شویم. این اعتدال با دست و زبان و تعلیم شما در کلاس درس امکان‌پذیر است؛ همه جوان‌ها را با امید بار بیاوریم.

روحانی در پایان با بیان اینکه ان شالله با هدایت‌های رهبری و تلاش شما از همه مشکلات عبور می‌کنیم، اظهارداشت: دین‌نمایی به درد ما نمی‌خورد؛ دین‌باوری به درد ما میخورد؛ شما معلمان باید نسل ما را دین‌باور، امیدوار و مشارکت‌جو تحویل دولت دهید.